كسى كه خود را نشناسد ، از راه رهايى دور مىافتد و در گم‌راهى و نادانى فرو مىغلتد . 3 . كليد هستىشناسى دسته سوم ، احاديثى هستند كه تصريح مىكنند خودشناسى ، مقدّمه و كليد هستىشناسى است ؛ چنان كه از امام على عليه السلام نقل شده است : مَن عَرَفَ نَفسَهُ فَهُوَ لِغَيرِهِ أعرَفُ . « 1 » آن كه خود را بشناسد ، ديگران را بهتر مىشناسد . مَن عَرَفَ نَفسَهُ فَقَدِ انتَهى إِلى غايَةِ كُلِّ مَعرِفَةٍ و عِلمٍ . « 2 » آن كه خود را بشناسد ، به نهايتِ هر شناخت و دانشى مىرسد . 4 . كليد خداشناسى دسته چهارم ، احاديثى هستند كه خودشناسى را كليد خداشناسى ، بلكه برابر با خداشناسى مىدانند كه مشهورترينِ آنها اين حديث شريف است كه از پيامبر خدا و امام على عليه السلام روايت شده كه فرموده‌اند : مَن عَرَفَ نَفسَهُ فَقَد عَرَفَ رَبَّهُ . « 3 » آن كه خود را بشناسد ، پروردگارش را شناخته است . 5 . مقصود از خودشناسى دسته پنجم ، احاديثىاند كه مقصود از خودشناسى را تبيين و تفسير مىكنند . اكنون با عنايت به اين كه در ميان همه آيات و رواياتى كه مردم را به خودشناسى

--> ( 1 ) . غرر الحكم : ح 8758 . ( 2 ) . غرر الحكم : ح 8949 . ( 3 ) . روضة الواعظين : ص 136 ح 3470 .